top of page

Enneagram ile Dengelenmek

İnsan;


Bedenen topraklanmış, canlı, sağlam,

Kalben alıcı, açık ve yumuşak,

Zihnen sakin, keskin ve uyanık olduğu bir hali arıyor özetle...


Enneagram modeli, 9 ana tipi ve 27 alt tipi açıklarken aslında bu 3 ana unsurdan yola çıkıyor; (beden) hareket merkezi, (kalp) hissetme merkezi ve (zihin) düşünme merkezi… İnsan’ın Varlık’la ilişkisini kurduğu 3 ana zeka kalıbı… Ancak insan büyürken bu merkezler genelde eşit derecede gelişmiyor. Bir merkezi aşırı kullanma, bir başka merkezi bastırma eğiliminde oluyoruz. Enneagram’ın 9 mizacı bu farklı kullanım biçimlerine göre şekilleniyor diyebiliriz.


Örneğin:


Hareket Merkezini sağlıklı kullanan kişiler genelde ayakları yere sağlam basan, canlı, enerjisi yüksek, duyusal farkındalığı yüksek, çevreden kopmadan içgüdüsel seslerini dinleyebilen, kararlı ve güçlü olarak algılanan kişilerdir. Bu merkez sağlıksız kullanıldığında ise sürekli hareket etme, ‘bir şeyler yapma’ arzusuyla odağını yitirmiş bir hareketlilik, öfkeyi kontrol edememe veya onu tamamen bastırma, analitik düşünmeye karşı direnç gibi haller ortaya çıkar.


Hissetme Merkezini sağlıklı kullanan kişiler genelde duygusal olarak açık, alıcı, farkındalığı yüksek, kendi gerçeği ile bağlantıyı yitirmeden empati yapabilen, ilişki kurmaktan korkmayan, sorunları çözerken kapsayıcı, işbirlikçi, anlayışlı, özgün, sağlıklı geribildirim alıp verebilen kişilerdir. Bu merkez sağlıksız kullanıldığında ise aşırı duygusallık & hassasiyet, değişkenlik, duygusal manipülasyon, sağlıklı bağlar kuramama, tepkisellik gibi haller ortaya çıkar.


Düşünme Merkezini sağlıklı kullanan kişiler genelde bilgi, fikir, planlama ve önceliklendirme anlamında aktif, gerçekleri anlamak üzere verileri analiz edebilen, derin içgörüler üretebilen, net & zihinsel olarak berrak ve meraklı kişilerdir. Bu merkez sağlıksız kullanıldığında ise olayları kontrol etmeye odaklı aşırı düşünme, analiz felci, geleceği aşırı planlama, kararları erteleme, endişe ve eleştiri ile dolma, yani özetle meşgul zihin hali ortaya çıkar.


Enneagram çalışmanın amaçlarından biri hangi zekamızın daha aktif olduğunu anlamak ve bütün bir insan olabilmek için merkezleri dengelemektir. Yani IQ, EQ ve GQ’nun bütünlüğü…


Varlığın coşkusunun en bütüncül duyumsanışı için zeka & ilim, güzellik & estetik ve gücü & eylemi beraber uyandırmak… Bu konuyla ilgili 2 detaylı yazıyı daha önce paylaşmıştık;



İşin özeti şu;


Bir merkez, ona kendimizi topraklanmış, açık yürekli ve net bir şekilde sunduğumuz zaman 'akıllı' hale gelir, uyanır. Bir merkezin zekası uyandığında, kendimizi daha yüksek bir gelişim düzeyinde ifade ederiz. Bir merkezin zekasına erişmek, bireyin o merkez aracılığı ile hayatla temasa geçmesini ve bunu dünyadaki varoluş biçiminin bir parçası haline getirmesini sağlar. Elbette, bunun için pratik gerekir görürsünüz ki her merkezle ilgili derinlemesine yerleşmiş kalıplar vardır; bunları dönüştürmek veya iyileştirmek gerekebilir. Örneğin, duygu merkezinin baskın olan bir kişinin, beden ve zihin merkezini de geliştirmesi gerekebilir. Bu zekalar da birbirinin üzerine inşa edilir: Bedenin varlığı kalbin huzuruna açılan kapıyı açar ve bu da aklın huzuruna giden kapıyı açar. Bir seviyede, hareket, duygu ve düşünce ifadesi bütünlük kazanır. Kişi içsel bölünmelerinin üstesinden gelir ve kendilerini daha bütünsel bir şekilde deneyimler. Yolculuk, neticede insanın kendi varoluşunun bilincinde olması, kendi gerçek doğasını anlaması ve dünya ile daha derin bir bağlantı kurabilmesi içindir.


Enneagram Dengelenmeme Nasıl Yardımcı Olabilir?


Bu yazının amacı her bir mizacın içinde bulunduğu üçgen’i (triad) kullanarak, bedenen, kalben ve zihnen dengelenmenin yolunu aramak. Bunu yaparken de üçgendeki diğer noktaların güçlü yanlarından yararlanmasını sağlamak. Bunu her merkeze erişmemizi sağlayan bir mevcudiyet pratiği olarak düşünün!


Alttaki tablo Enneagram’daki üçgenleri (triad) kullanarak oluşturulmuş bir takım cümleler içeriyor. Örneğin 5'ler için bilgelik 5 mizacından, sevgi 2 mizacından, eyleme dönüştürmek 8 mizacından geliyor. Renkler de buna göre seçilmiş durumda.


Bunları şablon olarak oluşturulmuş ‘hayat misyonları’ olarak da okuyabilirsiniz. Şüphesiz kişi, kendi mizacıyla ilişkili şablonun onun için ne anlama geldiğini kendisi araştıracaktır.


Ben kendi yolculuğuma baktığımda, kendi içinde sürekli evrilen bir «iş danışmanı & koç & eğitmen» olarak yolculuğumun bu misyona doğru evrildiğini görebiliyorum. Mesleğimin ötesinde, bir Enneagram 5 olarak, «bilgeliği sevgiyle eyleme dönüştürmek» cümlesinin hayatımın tüm mecraları için anlam ifade ettiğini düşünüyorum.


Bu noktada kendimize sormayı tavsiye ettiğim sorular;

  • Kendi merkezlerimi dengeli kullanıp kullanmadığımın farkında mıyım?

  • Hangi merkezi daha baskın kullanıyorum? Bu merkez baskınlaştıkça ne gibi zorluklar yaşıyorum?

  • Potansiyelimi tam açığa çıkarmak için hangi merkez(ler) üzerine çalışmalıyım?

  • İlim, adanmış sevgi ve hizmet… Bilmek, sevmek ve yapmak… Bu 3 ana yoldan hangisi ruhuma en iyi geliyor?

  • (Bana en iyi gelen bu yolu) diğer yollarla desteklemek istesem nasıl olurdu? Ne yapardım?

  • Bilgi, sevgi ve eylemin tam birliği & hizalanması haline kendi deneyimde en yaklaştığım iş / oluş nedir?

Zihin bildiğinde, buna bilgi deriz. Kalp bildiği zaman, buna sevgi deriz. Varlık bildiğinde ise biz buna meditasyon deriz. (Osho)

Kendi Dengeli Misyon Cümleni Yaratmak İçin Bir Uygulama


Altta her mizacın temel değerleri / sıfatları ile ilgili bir seçki var. Sende kendi mizacın için üçgeni tamamlayan farklı cümleler üretebilirsin. Örneğin bir Sitemkar Verici için; Hizmet (2), Ustalık (5), Bağımsızlık (8) kelimelerini alıyorum. «Bağımsız ilkesi etrafında ustalığını konuşturarak hizmet etmek» cümlesi çıkıveriyor ve bu da bana «Danışmanlık» mesleğini anımsatıyor. Yine aynı tip için «Aile», «Keşif & Mucitlik & Yaratıcılık» ve «Büyük Yüreklilik» kelimelerini alıyorum. «Yardıma muhtaç ailelere destek için kitle fonlamaya dayalı bir sosyal girişime liderlik etmek» cümlesi dökülüveriyor.


Yaratıcılığınızın sonu yok. Yalnızca şuna dikkat edin. Kurduğunuz cümle zihni, kalbi ve eylemi bütünlesin…


Sevgiyle.


...


Enneagram 1: Mükemmeliyetçi

Doğruluk

Yetkinlik

Adalet

Ahlak

Sorumluluk

Reformculuk

Öz disiplin & İrade

Görev bilinci & Misyon odaklılık

İstikrar

İlkelilik & İdealizm


Enneagram 2: Sitemkar Verici

Hizmet

Yakınlık

Sevgi

Merhamet

Samimiyet

Empati

Aile

Dostluk

Duyarlılık

Özveri


Enneagram 3: Rekabetçi Başaran

İlerleme

Verimlilik

Yetkinlik

Başarı

Rekabet

Sürekli öğrenme

Çalışkanlık & tempo

Liderlik

Prestij & itibar

Girişimcilik


Enneagram 4: Bireysel Trajiromantik

Yaratıcılık

Orijinallik

Estetik

Hayal gücü

Derinlik

Aşk

İlham

Kendini ifade etmek

Kendini anlamak

Duygusal bağlantı


Enneagram 5: Gözlemci Uzman

Öğrenme

Derin anlayış & problem çözme

Entelektüel meydan okuma

Sistematik düşünme

Ustalık

Keşif & mucitlik & yaratıcılık

Bilgelik

Tarafsızlık

Bağımsızlık

Verimlilik


Enneagram 6: Sadık Şüpheci

Sağlıklı sorgulama / risk odaklılık

Görev duygusu

Güvenlik

Aidiyet

Dikkat

İşbirliği

Bağlılık

Dürüstlük

Zeka

Sebat


Enneagram 7: Hevesli Hayalci

Heyecan & macera

Özgürlük

Spontanelik

Çok yönlülük

Sosyallik

Olumlu bakış açısı

Girişimcilik

Neşe & enerji

Eşitlikçilik

Hayal gücü


Enneagram 8: Meydan Okuyan Kontrolcü

Meydan okuma

Pratik zeka & sonuç alma

Bağımsızlık

Adalet

Liderlik

Enerji

Büyük yüreklilik

Doyum & keyif

Kararlılık

Doğrudanlık


Enneagram 9: Uyumlu Barışçı

Kabul & adaptasyon

Anlayış

Arabuluculuk

Diplomasi

Sakinlik

Duygusal esenlik

Bencil olmama

Birlik

Cömertlik

Alıcılık

67 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

댓글


bottom of page